Czym są nieprawidłowości QT
Czym są nieprawidłowości QT?
Odstęp QT, który można łatwo uzyskać ze standardowego spoczynkowego EKG, odzwierciedla całkowity czas trwania depolaryzacji i repolaryzacji mięśnia komór. Można go skorygować względem częstości akcji serca za pomocą różnych wzorów. QTc to w praktyce odstęp QT oszacowany przy częstości 60 uderzeń/minutę. Powszechnie stosowanym wzorem korekcyjnym jest wzór Bazetta, gdzie QTc = QT √RR. Wzór Bazetta, który był mocno krytykowany, w rzeczywistości nieznacznie zawyża korekcję odstępu QT przy wyższych częstościach akcji serca, podczas gdy wzór Hodgesa i wsp. (QTc = QT + 1,75 [częstość – 60]) okazał się znacznie lepszy i stopniowo zyskuje coraz szerszą akceptację. Istnieje jednak bardzo wiele wzorów korekcyjnych QT, których szczegółowe omówienie wykracza poza zakres tego artykułu. Wydłużenie QTc jest czynnikiem ryzyka nagłej śmierci niezależnym od wieku. Związek między wydłużonym odstępem QT a zwiększonym ryzykiem nagłej śmierci był szeroko badany w chorobie niedokrwiennej serca i zgłaszano względne ryzyko na poziomie 2–5. Zespół długiego QT wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem migotania komór, a leki takie jak chinidyna, które wydłużają odstęp QT, mogą również powodować nagłą śmierć arytmiczną.
QTd definiuje się jako różnicę między maksymalnym a minimalnym odstępem QT w 12-odprowadzeniowym EKG (QTd = QT max – QT min). Pojedynczy odstęp QT w powierzchniowym EKG nie dostarcza żadnych informacji na temat rozproszenia czasu powrotu do stanu wyjściowego (tj. repolaryzacji), ale uważa się, że QTd odzwierciedla przestrzenne różnice w czasie repolaryzacji mięśnia sercowego. Osoby zdrowe wykazują niewielki stopień QTd. Zwiększone QTd obserwowano w przewlekłej niewydolności serca, chorobie naczyń obwodowych, nadciśnieniu tętniczym, kardiomiopatii przerostowej oraz w chorobie wieńcowej i skorelowano je ze zwiększonym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w tych stanach oraz u osób zdrowych. Zwiększone QTd po ostrym zawale mięśnia sercowego jest czynnikiem ryzyka nagłej śmierci i wykazano, że QTd zmniejsza się po skutecznej terapii trombolitycznej. Uważa się zatem, że QTd po ostrym zawale mięśnia sercowego zależy nie tylko od lokalizacji i wielkości zawału, ale także od stanu reperfuzji.
Zwiększone QTd może wskazywać na niejednorodną repolaryzację komór, co może stanowić podłoże do rozwoju złośliwych arytmii komorowych. Badania endokardialnych potencjałów czynnościowych jednofazowych wykazały, że istnieją regionalne różnice w czasie trwania repolaryzacji mięśnia sercowego, które mogą być odzwierciedlone w powierzchniowym EKG. Uważa się, że jednorodność czasu repolaryzacji komór chroni przed arytmiami.
QTd można korygować względem częstości akcji serca, ale argumentowano, że nie należy tego robić. W każdym razie przy liniowym wzorze korekcyjnym, np. wzorze Hodgesa i wsp. z 1983 r., nie ma potrzeby korekcji QTd względem częstości, tj. QTd jest takie samo przed i po korekcji względem częstości za pomocą tego wzoru.
QTc > 440 ms (0,44 s) jest powszechnie uznawane za wydłużone, chociaż istnieją niewielkie różnice związane z płcią. Nadal istnieje pewne zamieszanie co do górnej granicy prawidłowego QTd. QTd > 80 ms (0,08 s) jest zwykle uważane za nieprawidłowo wydłużone. Jednak na podstawie badania obejmującego ponad 3000 noworodków, dzieci i dorosłych, Macfarlane i wsp. zaproponowali górną granicę prawidłowego QTd wynoszącą 50 ms.
Głównym problemem z oceną odstępu QT jest brak powszechnie uznanej standardowej metody analizy lub wyboru odprowadzeń. Pomiar odstępu QT może nie być możliwy we wszystkich odprowadzeniach, a pomiar może być mniej precyzyjny. Odstęp QT może być zmierzony błędnie poprzez nieprawidłową interpretację początku zespołu QRS lub końca załamka T. Metodologia określania QTd różni się między badaniami. Może być mierzony ręcznie, za pomocą digitizerów, powiększeń kserograficznych EKG oraz specjalnego oprogramowania komputerowego. Istnieje pilna potrzeba standaryzacji wyboru odprowadzeń i metody pomiaru. Powtarzalność QTd w obrębie tego samego obserwatora i między obserwatorami jest niska (i znacznie niższa niż w przypadku odstępu QT) i wykazano, że jest zmienna, dlatego wyniki mogą nie być w pełni porównywalne między badaniami. Niektórzy autorzy wyrazili wątpliwości co do znaczenia QTd. Sugerowano, że QTd prawdopodobnie nie odzwierciedla żadnego aspektu repolaryzacji mięśnia sercowego i wynika głównie z różnic w morfologii pętli T oraz błędu pomiaru QT.
Źródło: MedScape
